Lễ hội Thắc côn, nét đẹp văn hóa của người dân địa phương

     Huyện Châu Thành là một trong 11 đơn vị hành chính của tỉnh Sóc Trăng, có vị trí quan trọng về kinh tế, văn hóa, xã hội, có quốc lộ 1A đi qua và nhiều lộ giao thông liên tỉnh, liên huyện rất thuận tiện trong việc đi lại. Huyện còn là cửa ngỏ vào trung tâm thành phố Sóc Trăng. Huyện có 07 xã và 01 thị trấn với 25.353 hộ với 95.582 người, gồm cộng đồng 3 dân tộc anh em Kinh, Khmer, Hoa cùng cộng cư từ lâu đời, nên có nhiều thuận lợi để phát triển du lịch tâm linh tín ngưỡng, văn hóa lễ hội và làng nghề, du lịch cộng đồng, buôn bán các đặc sản cho du khách. Huyện có 3 điểm dừng chân đạt chuẩn đón khách du lịch và 01 điểm du lịch cấp tỉnh Tân Huê Viên.v.v…với nhiều lễ hội của 3 dân tộc diễn ra trong năm trên địa bàn như, lễ cầu an, Dâng y, Đôl ta, Chôl Chnăm Thmây, Ooc Om Boc,.v.v…. Đặc biệt là Lễ hội Thắc côn, nét đẹp văn hóa của người dân địa phương.

Quang cảnh trong lễ hội Thắc côn

     Lễ hội Thắc côn được tổ chức định kỳ hàng năm tại miếu Thắc côn (ấp An Trạch, xã An Hiệp, huyện Châu Thành) trong 03 ngày, từ ngày 16 - 18/3 âm lịch. Lễ hội này cũng như lễ cầu an, cầu cho mưa thuận, gió hòa, làm ăn thuận lợi, thường tổ chức vào đầu mùa mưa của người dân địa phương sau khi đã thu hoạch xong vụ mùa. Thắc côn cách gọi theo tiếng Khmer của người dân địa phương, Thắc nghĩa là “đạp”, còn côn là “cồng”, Thắc côn có nghĩa Đạp Cồng, gợi lại sự tích về tiếng cồng chiêng vang lên từ đất. Ngoài ra, tên gọi này còn có thể gọi là Lễ hội Cúng Dừa, vì có tục lệ cúng những chiếc bình bông làm bằng trái dừa. Nét độc đáo của vật cúng khiến người ta còn gọi lễ hội này bằng cái tên gần gũi, mộc mạc: Lễ hội Cúng dừa.

Nghi thức diễn ra trong lễ hội

Theo các cụ cao niên và Ban quản trị ngôi miếu thì nguồn gốc lễ hội Thắc côn đã có hàng trăm năm nay, xuất phát từ truyền thuyết về chiếc cồng vàng nổi lên ở vùng đất An Trạch xưa kia, trên vùng đất này tự nhiên nổi lên một cái gò đất hình dạng như chiếc cồng, chân người giẫm lên nghe âm vang như tiếng Cồng. Được ít lâu, tiếng cồng trong đất nhỏ dần rồi mất hẳn. Dân gian cho là sự linh thiêng bèn lập miếu thờ và cứ đến ngày 16/3 (Âm lịch) hàng năm, người dân trong ấp An Trạch lại tổ chức lễ hội cầu an ở đây. Lễ vật cúng trong lễ hội là bình bông làm bằng trái dừa tươi dạt hai mặt, rồi cắm vào đó là cây bông được tạo thành bởi những lá trầu xanh và những bông hoa để trang trí tạo thành lễ vật tượng trưng cho sự tinh khiết, thanh sạch nhưng hết sức trang nghiêm tập trung trên một vật cúng hết sức đặc biệt mà người Khmer gọi là Slathođôn (đôn là dừa), đây là nét đặc trưng cho lễ hội này. Salathođôn là do người dân tự làm hoặc mua sẵn mang cúng tại miếu. Người dân ở đây cúng dừa và các thứ khác như nhang, đèn, hoa sen, chỉ đỏ,.v.v… Sau khi để lễ vật lên bàn thờ cúng bắt đầu thắp nhang khấn vái, nội dung thể hiện ước vọng về sự an lành, hạnh phúc, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt bội thu, người người có được cuộc sống an lành, hạnh phúc, giúp người ta nhớ về cội nguồn, tổ tiên, ông bà để sống chan hòa và yêu thương nhau hơn. Cúng xong, người đi cúng xin lộc đem về nhà cùng với lễ vật với mong muốn được theo như ý nguyện đã cầu. Cũng xuất phát từ tính trang nghiêm, nên việc chọn người đứng ra làm nghi lễ trong lễ hội cũng phải là người ngay thẳng, thật thà, có uy tín trong cộng đồng, được nhiều người tin tưởng.

Lễ hội Thắc côn diễn ra với các nghi thức chính mang tinh thần Phật giáo. Theo đó, trong ba ngày diễn ra lễ hội, các nghi thức chính cũng giống như lễ cầu an, gồm: Sáng dâng cơm cho sư, tối đến mời sư tụng kinh cầu siêu, làm phước để cầu an cho dân và sau cùng là thuyết pháp cho Phật tử nghe về giáo lý nhà Phật, trong thời gian diễn ra lễ hội gắn với các hoạt động văn hoá, văn nghệ, vui chơi, giải trí náo nhiệt của Đoàn nghệ thuật sân khấu Dù kê truyền thống, quán ăn, quán nước phục vụ lễ hội từ tối đến sáng. Tất cả những nghi thức trong lễ hội phản ánh một niềm tin tuyệt đối của cư dân vùng đất có chiếc “cồng vàng” trong truyền thuyết đối với một biểu tượng văn hóa độc nhất là chiếc cồng, một vật vừa có ý nghĩa tập hợp cộng đồng, cũng vừa là một sản phẩm của văn hóa tinh thần, nhất là khi mỗi dịp những lễ hội truyền thống thì những chiếc cồng lại vang lên trong các khóm, ấp, phum sóc của đồng bào Khmer sinh sống. Chính tiếng cồng vang lên đó đã nhắc nhở cháu con người Khmer về tình đoàn kết, thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau và trên hết là tinh thần yêu lao động, làm ra của cải vật chất như mong ước của tất cả người dân Khmer tỉnh Sóc Trăng nói chung, huyện Châu Thành nói riêng.

Có thể thấy, lễ hội Thắc côn đã góp phần bổ sung thêm một hình thức cúng cầu an trong hệ thống lễ hội của người Khmer Nam Bộ. Từ một lễ hội có tính địa phương ngày càng có nhiều khách thập phương cùng tìm đến với lễ hội định kỳ hàng năm. Theo ghi nhận của Ban Tổ chức Lễ hội Thắc côn, ước tính mỗi năm có hàng chục ngàn lượt người trong và ngoài tỉnh đến tham dự. Huyền thoại về chiếc cồng dù đã xa xưa, mặt đất Thắc côn dẫu không còn vang vọng tiếng cồng, nhưng vẫn còn đây, lòng yêu thương tự hào về mảnh đất thiêng của tổ tiên đã dày công khai phá. Anh em ba dân tộc Kinh, Khmer, Hoa đã cùng chung sức gìn giữ, dựng xây trong tình đoàn kết, nghĩa tình thuỷ chung. Với nghi thức cúng dừa độc đáo đã góp thêm nét đẹp vào diện mạo văn hoá phong phú và đặc sắc của quê hương Sóc Trăng. Để mỗi năm cứ đến ngày trăng tròn, mọi người lại hội tụ về vùng đất An Trạch như khơi âm hưởng, nhịp cồng xưa, thông qua hoạt động lễ hội nhằm góp phần cho mọi tầng lớp nhân dân được hưởng thụ văn hóa, hiểu biết sâu sắc truyền thống lịch sử văn hóa của cộng đồng, bảo tồn và phát huy, kế thừa và phát triển các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam./.

 

Quốc Cường

 
 
 
 

LIÊN KẾT WEBSITE

 

TT.XTDL tỉnh Yên Bái         TT.XTDL tỉnh Nghệ An 

TT.XTDL tỉnh Vĩnh Phúc    TT.XTDL tỉnh Điện Biên 

TT.XTDL tỉnh Bắc Giang    TT.XTDL tỉnh Phú Thọ 

TT.XTDL tỉnh Ninh Bình     TT.XTDL Lạng Sơn

TT.XTDL tỉnh Quảng Ninh      Sở Du Lịch Ninh Bình

TT.XTDL tỉnh Hưng Yên        Du lịch Thái Nguyên

Du lịch Bắc Kạn

 

TT.XTDL tỉnh Quảng Bình     Du lịch Quảng Nam

TT.XTDL tỉnh Quảng Trị     TT.XTDL Ninh Thuận

TT. XTDL TP. Đà Nẵng        Sở Du Lịch Huế

XTĐT TM DL Lâm Đồng      Sở VHTTDL Bến Tre

TT. XTDL tỉnh Kon Tum       TT. XTDL Gia Lai

 

Hiệp hội Du lịch ĐBSCL    TT.XT DL tỉnh Hậu Giang

Đài PT-TH Sóc Trăng     TT.TTXTDL tỉnh Cà Mau

TT.XTDL tỉnh Bến Tre       XT.TM DL ĐT Đồng Tháp

TT.XTDL Vĩnh Long         TT.XT DL Bà Rịa-Vũng Tàu

TT.XTDL tỉnh Trà Vinh     TT.XT DL tỉnh Đồng Nai

XT.ĐT TM DL TP. Cần Thơ    TT.PT DL Đồng Tháp

MEKONGINVEST 2017      TT.PT DL TP. Cần Thơ

TT. XTDL Tây Ninh      TT. XTDL Bình Dương 

Cổng  Thông tin DL Đồng Tháp

Cuộc thi  sáng tác ca khúc "Vĩnh Long-tình đất, tình người" lần 2"

Cuộc thi Video clip giới thiệu du lịch Bến Tre

Cuộc thi Ảnh, video clip du lịch Lai Châu

Bộ nhận diện Du lịch Bình Dương

Cuộc thi thiết kế Biểu trưng (Logo) và Khẩu hiệu (Slogan) du lịch Thái Bình

Cuộc thi "Sáng tác Biểu trưng (Logo) và Khẩu hiệu (Slogan) du lịch Quảng Trị"

Cuộc thi ảnh "Check-in Điện Biên" năm 2022

Thông tin mới nhất về Covid 19

Thông tin mới nhất về Covid 19 trên Thế giới

Hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia 2022 

Thông báo vận hành cổng thông tin du lịch thông minh Bắc Kạn

Thông báo vận hành cổng thông tin du lịch thông minh Thái Nguyên

Bản đồ Covid-19 tại Sóc Trăng

Sóc Trăng trong 30 tái lập, đổi mới, hội nhập và phát triển (1992-2022)

Thành tựu của tỉnh Sóc Trăng trong 30 tái lập, đổi mới, hội nhập và phát triển (1992-2022)

Cuộc thi viết về câu chuyện du lịch Cần Thơ

Cuộc thi thiết kế sản phẩm lưu niệm, quà tặng du lịch tỉnh Tuyên Quang năm 2022

Cuộc thi "Ảnh đẹp du lịch Tuyên Quang" năm 2022

Cuộc thi ảnh đẹp du lịch "Khám phá Quảng Trị" năm 2022

Cuộc thi sáng tác Biểu trưng (logo) Du lịch tỉnh Kiên Giang

Cuộc Ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch đồng bào Khmer Nam Bộ lần thứ VIII và Lễ hội Oóc Om Bóc - Đua ghe Ngo Sóc Trăng, Khu vực ĐBSCL lần thứ V, năm 2022