Tản mạn về một số món ăn từ bún ở Đồng bằng sông Cửu Long và bún nước lèo Sóc Trăng

     Đồng bằng sông Cửu Long vừa nổi tiếng về du lịch sinh thái, sông nước miệt vườn, văn hóa lễ hội, vừa được du khách trong và ngoài nước biết đến với những nét trưng đặc sắc về văn hóa ẩm thực. Với sự dồi dào về nguồn thực phẩm, đa dạng về chủng loại thức ăn và phong phú về cách chế biến nên ẩm thực của đồng bằng sông Cửu Long là một trong thế mạnh của sản phẩm du lịch nơi đây.

Quán bún nước lèo Cá Đồng

      Bài viết này xin được trao đổi riêng về các món ăn được chế biến từ bún, được làm ra từ gạo.

     Nếu miền Bắc, miền Trung nổi tiếng với các món ăn từ bún như bún măng, bún bò Huế, bún chả, bún mộc... thì miền Nam cũng có nhiều loại. Riêng ở Đồng bằng sông Cửu Long, có thể kể đến bún cá, bún riêu, bún mắm, bún bì, bún súp…  Riêng ở tỉnh Sóc Trăng thì gần như là quê hương của bún nước lèo, bún gỏi dà. Trừ bún bì, bún nem nướng, bún xào là món khô, các loại  bún khác đều có nước súp hay nước lèo. Chưa kẻ bún là một thành phần không thể thiếu trong gỏi cuốn chấm nước mắm hay tương xay có đầy đủ gia vị kèm theo. Ngoài ra,  bún còn được dùng để ăn với vài món lẩu.

bún nước lèo

      Tùy theo cách pha chế nước lèo cùng với các loại rau cải, hành ngò, tương ớt, tôm, cá, mắm kèm theo mà tên gọi các loại bún có khác nhau. Nếu bạn là người kỵ ăn mắm thì có thể thưởng thức món bún súp, bún gỏi dà, bún riêu, bún cá...  Nếu bún gỏi dà cũng có nước súp từ các loại xương heo và cần có tương ớt, hẹ rau cải, thịt, tép;  thì bùn riêu lại có nước súp đặc trưng được pha chế từ cua đồng giả ra hòa với hột vịt kèm gia vị, có cả thịt, giò heo, các loại rau cải, kể cả rau rém là bắp chuối, rau muống hoặc thân chuối non xắt nhỏ, trộn với rau huế, rau răm, bắp cải xắt mỏng... Bún cá, nhất là bún cá Kiên Giang thì ít rau cải hơn, nhưng nước súp khá ngọt từ chất cá biển và có kèm thêm thịt cá đã gở xương, các loại gia vị tiêu, hành, ớt... Đồng bằng sông Cửu Long cũng có bún măng, bún giò heo nhưng tùy theo mỗi vùng và giá cả mà nước súp và thịt, giò kèm theo có gia giảm chút ít. Ngoài ra, còn có bún cari gà hay vịt cũng là món được nhiều người ưa thích.

Bún gỏi dà

     Đặc biệt, du khách đến Sóc Trăng thường có mong muốn thưởng thức món bún nước lèo đặc trưng của vùng đất này. Tô bún nước lèo ở Sóc Trăng có hương vị riêng so với các tỉnh khác trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

     Lúc đầu, bún nước lèo là món ăn dân dã mang đậm bản sắc văn hóa ẩm thực  của cộng đồng người Khmer của Đồng bằng sông Cửu Long. Nhưng dần dần, do sự phong phú và bí quyết riêng của cách chế biến nên hương vị tô bún nước lèo Sóc Trăng đã trở thành thương hiệu nổi tiếng. Vì vậy, khi nhắc đến bún nước lèo là phải nói đến tỉnh Sóc Trăng, nơi có bí quyết gần như gia truyền trong cách pha chế từ nước lèo đến gia vị và thực phẩm trong đó.

      Nước lèo đựơc nấu từ mắm bò hóc, hoặc có thể từ mắm sặc (nhẹ mùi hơn) với nước mưa pha nước dừa tươi làm cho hương vị của nước lèo đậm đà dịu ngọt hơn. Trong nứơc lèo còn có thêm ngãi bún, xả để làm tăng hương vị đặc trưng của bún nước lèo.

     Thành phần chính trong tô bún nước lèo gồm có nước lèo, thực phẩm chính là cá lóc, tép, thịt heo quay có các loại rau thơm, hẹ, giá, bắp chuối...

    Không thể thống kê Sóc Trăng có bao nhiêu quán, bao nhiêu điểm bán bún nước lèo nhưng hầu như đường phố nào của Sóc Trăng cũng như các chợ huyện chợ xã đều có tiệm, quán bún nước lèo. Khá nhiều quán bán theo kiểu cha mẹ truyền cho con cháu, có khi vài ba chục năm là chuyện thường. Có quán chỉ chuyên bán từ chiều đến tối. Có quán mở bán từ  6g30 sáng cho đến 9 giờ tối như ở ấp chợ Cũ, thị trấn Mỹ Xuyên, huyện Mỹ Xuyên, cách trung tâm TP. Sóc Trăng chỉ có khoảng trên 4km. Có quán, khách rất đông, nên bún phải mua vài chục ký, cá lóc cũng phải mua cả chục ký để bán trong ngày là chuyện thường. 

     Tùy theo cách pha chế nước lèo và độ đậm đà của mắm, mỗi vị khách có thể chọn cho mình một quán ăn thích hợp.  Những năm gần đây có một quán bún nước lèo ở ngã ba Phú Lợi giao nhau với quốc lộ 1 có quán bún nước lèo cá đồng. Quán này nằm ngay góc ngã tư, có sân đậu xe và quán khá rộng, có thể phục vụ một lượt cho 50 - 60 khách hay nhiều hơn nữa. Với chất liệu riêng trong chế biến, từ nước lèo đến gia vị, thức ăn, và cả cung cách phục vụ, quán đã được chọn là điểm dừng của nhiều công ty lữ hành và cả khách gia đình, bạn bè từ các tỉnh, thành trong cả nước về tham quan hay đi qua Sóc Trăng. Một số nhà hàng trong tỉnh còn được các đơn vị lữ hành đặt bún nước lèo cho đoàn từ 30 khách du lịch thưởng thức. Gần đây, bún nước lèo được cải tiến như có thêm giò chéo quãy của người Hoa. Khách cũng có thể thưởng thức 1 dĩa đầu cá lóc đồng chấm nước mắm ớt để tận hưởng hương vị của tô bún nước lèo đặc biệt.

     Sẽ thiếu sót nếu không nói đến bún gỏi dà.  Đây là loại bún cũng gần như là sản phẩm ẩm thực độc đáo của người dân Sóc Trăng. Gọi bún gỏi dà hay là “bún gỏi và” hoặc “bún gỏi già”, vẫn còn khá nhiều ý kiến khác nhau, nhưng đa số chấp nhận ở tên gọi bún gỏi dà. Cách chế biến, thưởng thức loại bún này hay gọi tên nào cho đúng cũng là vấn đề cần bàn thảo,  xin được hẹn dịp khác cùng trao đổi.

     Hãy đến với Sóc Trăng, xứ sở của văn hóa lễ hội truyền thống, điểm đến để thưởng thức ẩm thực đặc sắc của 3 dân tộc Kinh, Khmer, Hoa. Trong đó có món bún nước lèo, du khách sẽ nhớ mãi hương vị đặc trưng của nó./.

                                                                                                    TCL

 
 
 
 

LIÊN KẾT WEBSITE

 

TT.XTDL tỉnh Yên Bái         TT.XTDL tỉnh Nghệ An 

TT.XTDL tỉnh Vĩnh Phúc    TT.XTDL tỉnh Điện Biên 

TT.XTDL tỉnh Bắc Giang    TT.XTDL tỉnh Phú Thọ 

TT.XTDL tỉnh Ninh Bình     TT.XTDL Lạng Sơn

TT.XTDL tỉnh Quảng Ninh      Sở Du Lịch Ninh Bình

TT.XTDL tỉnh Hưng Yên        Du lịch Thái Nguyên

Du lịch Bắc Kạn

 

TT.XTDL tỉnh Quảng Bình     Du lịch Quảng Nam

TT.XTDL tỉnh Quảng Trị     TT.XTDL Ninh Thuận

TT. XTDL TP. Đà Nẵng        Sở Du Lịch Huế

XTĐT TM DL Lâm Đồng      Sở VHTTDL Bến Tre

TT. XTDL tỉnh Kon Tum       TT. XTDL Gia Lai

 

Hiệp hội Du lịch ĐBSCL    TT.XT DL tỉnh Hậu Giang

Đài PT-TH Sóc Trăng     TT.TTXTDL tỉnh Cà Mau

TT.XTDL tỉnh Bến Tre       XT.TM DL ĐT Đồng Tháp

TT.XTDL Vĩnh Long         TT.XT DL Bà Rịa-Vũng Tàu

TT.XTDL tỉnh Trà Vinh     TT.XT DL tỉnh Đồng Nai

XT.ĐT TM DL TP. Cần Thơ    TT.PT DL Đồng Tháp

MEKONGINVEST 2017      TT.PT DL TP. Cần Thơ

TT. XTDL Tây Ninh      TT. XTDL Bình Dương 

Cổng  Thông tin DL Đồng Tháp

Cuộc thi  sáng tác ca khúc "Vĩnh Long-tình đất, tình người" lần 2"

Cuộc thi Video clip giới thiệu du lịch Bến Tre

Cuộc thi Ảnh, video clip du lịch Lai Châu

Bộ nhận diện Du lịch Bình Dương

Cuộc thi thiết kế Biểu trưng (Logo) và Khẩu hiệu (Slogan) du lịch Thái Bình

Cuộc thi "Sáng tác Biểu trưng (Logo) và Khẩu hiệu (Slogan) du lịch Quảng Trị"

Cuộc thi ảnh "Check-in Điện Biên" năm 2022

Thông tin mới nhất về Covid 19

Thông tin mới nhất về Covid 19 trên Thế giới

Hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia 2022 

Thông báo vận hành cổng thông tin du lịch thông minh Bắc Kạn

Thông báo vận hành cổng thông tin du lịch thông minh Thái Nguyên

Bản đồ Covid-19 tại Sóc Trăng

Sóc Trăng trong 30 tái lập, đổi mới, hội nhập và phát triển (1992-2022)

Thành tựu của tỉnh Sóc Trăng trong 30 tái lập, đổi mới, hội nhập và phát triển (1992-2022)

Cuộc thi viết về câu chuyện du lịch Cần Thơ

Cuộc thi thiết kế sản phẩm lưu niệm, quà tặng du lịch tỉnh Tuyên Quang năm 2022

Cuộc thi "Ảnh đẹp du lịch Tuyên Quang" năm 2022

Cuộc thi ảnh đẹp du lịch "Khám phá Quảng Trị" năm 2022

Cuộc thi sáng tác Biểu trưng (logo) Du lịch tỉnh Kiên Giang

Cuộc Ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch đồng bào Khmer Nam Bộ lần thứ VIII và Lễ hội Oóc Om Bóc - Đua ghe Ngo Sóc Trăng, Khu vực ĐBSCL lần thứ V, năm 2022