VÀI SUY NGHĨ VỀ VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH VÀ ĐÀO TẠO NGHỀ DU LICH CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN

 

          Sóc Trăng là tỉnh có nhiều tiềm năng về phát triển du lịch. Toàn tỉnh có trên một trăm ngôi chùa, với những nét kiến trúc độc đáo, trong đó có những ngôi chùa rất nổi tiếng như chùa Mahtup (chùa Dơi), chù Kh’leang, chùa Sro-Lôn (chùa Chén Kiểu), Bửu Sơn Tự (chùa Đất Sét)... và những lễ hội văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của ba dân tộc Kinh-Khmer-Hoa như Lễ hội Ooc-Om-Boc, Lễ hội Đua ghe Ngo, Lễ hội Nghinh Ông, Lễ hội Sông nước Miệt vườn...

          Bên cạnh đó, Sóc Trăng còn có 8 di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia và nhiều di tích cấp tỉnh; có đường bờ biển dài trên 72km với những dãy rừng ngập mặn đặc trưng cùng hệ sinh thái phong phú, đa dạng và những bãi biển hoang sơ, xinh đẹp như bãi biển Mỏ Ó, bãi biển Hồ Bể; có những dãy cù lao xanh với những vườn cây ăn trái oằn sai, hệ thống sông rạch chằn chịt, trải dài trên dòng sông Hậu hơn 50km, ra tận biển Đông; có những đồng lúa tốt tươi, những rẫy mía xanh mơn mởn, những cánh đồng trồng củ hành tím, những vuông tôm thẳng tắp...

          Chính vì thế mà lượng khách du lịch đến với Sóc Trăng ngày càng tăng. Theo thống kê, năm 2015, tổng lượt khách du lịch đến Sóc Trăng là 1.071.600 lượt, tăng 48.808 lượt so với năm 2014. Tuy nhiên, nếu tìm hiểu kỹ hơn về số lượng thống kê, có thể thấy, tổng lượng khách du lịch tuy nhiều, nhưng lượng khách lưu trú chưa nhiều (chỉ có 235.400 lượt, chiếm khoảng 22% tổng lượng khách), khách quốc tế quá ít (chỉ có 31.900 lượt, chiếm khoảng 3% tổng lượt khách), doanh thu du lịch chưa cao (đạt 397,1 tỷ đồng, mức chi xài bình quân của một lượt du khách khoảng 370.000 đồng).

Cầu dẫn và quán nước tại bãi biển Mỏ Ó

          Thực trạng trên là kết quả của rất nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Trong đó, có thể do một số nguyên nhân chủ yếu như sau: trong tỉnh chưa có những hoạt động, sinh hoạt vui chơi, giải trí về đêm đủ hấp dẫn để thu hút, giữ chân du khách lưu lại và tiêu tiền; các sản phẩm du lịch của tỉnh chưa nhiều, còn đơn điệu, chưa xứng với tiềm năng du lịch của tỉnh, các sản phẩm du lịch sinh thái, miệt vườn, du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng, homestay chưa có nhiều và chưa đáp ứng được nhu cầu của các nhà đầu tư, các doanh nghiệp lữ hành và du khách; tài nguyên du lịch được phân bố trải rộng trên khắp địa bàn tỉnh, nhưng chỉ mới tập trung khai thác các sản phẩm ở khu vực trung tâm thành phố, chủ yếu là ở các ngôi chùa nổi tiếng và các lễ hội đặc trưng; chất lượng các dịch vụ du lịch, hệ thống cơ sở vật chất kỷ thuật phục vụ du lịch còn nhiều hạn chế; nguồn nhân lực về du lịch còn thiếu, trình độ chuyên môn nghiệp vụ chưa cao, cung cách phục vụ chưa mang tính chuyên nghiệp...

          Để giải quyết và khắc phục những được những vấn đề nêu trên, cần có những kế hoạch, giải pháp dài hạn, đồng bộ theo lộ trình phù hợp, với sự tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là vai trò của các doanh nghiệp và người dân địa phương. Trong đó, vấn đề cơ bản, quan trọng nhất là việc đào tạo nguồn nhân lực về du lịch đủ về số lượng, vững về chất lượng. Vì khi có nguồn nhân lực tốt thì cung cách phục vụ và chất lượng các dịch vụ sẽ tốt, sẽ cho ra đời các sản phẩm du lịch tốt. Và điều này sẽ làm hài lòng, sẽ đáp ứng được nhu cầu của các nhà đầu tư, các doanh nghiệp lữ hành và của khách du lịch.

          Ở Sóc Trăng, từ trước đến nay chỉ tập trung khai thác hai loại hình du lịch chính là du lịch tâm linh tín ngưỡng và du lịch văn hóa lễ hội. Để thu hút các nhà đầu tư và khách du lịch, thì việc phát triển thêm loại hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng là một định hướng chiến lược. Và để làm được điều này thì việc quan tâm đào tạo nghề du lịch cho lao động nông thôn là việc làm cấp bách và cần thiết. Những năm qua, Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch tỉnh đã chủ động tham mưu Ban Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức được 02 lớp tập huấn một số kiến thức về du lịch cộng đồng cho cán bộ làm công tác du lịch cấp huyện, xã và các hộ dân nông thôn. Bước đầu đã cung cấp cho cán bộ và bà con ở cơ sở một số kiến thức cơ bản về du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, do điều hiện kinh phí còn hạn hẹp, nên các lớp tập huấn thường có thời gian ngắn (khoảng 2 đến 3 ngày), lượng kiến thức còn ít, đồng thời chưa tổ chức cho học viên đi thực tế để nghiên cứu, học tập kinh nghiệm hoạt động tại các mô hình du lịch cộng đồng ở các tỉnh, nên chưa đáp ứng đươc nhu cầu đào tạo nghề du lịch cho bà con. Vì thế, nên khi tổ chức thực hiện làm các dịch vụ du lịch cộng đồng ở các địa phương, đa số cán bộ và bà con đều gặp khó khăn, lúng túng, chưa đạt hiệu quả cao, và loại hình du lịch cộng đồng ở tỉnh cũng chưa phát triển mạnh.

Lớp tập huấn về du lịch cộng đồng tại Sóc Trăng

          Theo kinh nghiệm các mô hình du lịch homestay, du lịch sinh thái, du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng hoạt động thành công và có hiệu quả ở các tỉnh, nhất là ở An Giang, thì mỗi cộng đồng dân cư và các hộ dân nơi đây đều được đào tạo trong thời gian khá dài, với trên 10 khóa tập huấn và khoảng 04 chuyến đi tham quan, học tập kinh nghiệm thực tế ở các tỉnh khu vực ĐBSCL, miền Trung và miền Bắc. Bên cạnh đó, cán bộ chuyên môn về du lịch của tỉnh thường xuyên xuống cơ sở, các điểm du lịch cộng đồng để hướng dẫn, giúp đỡ bà con theo kiểu “cầm tay chỉ việc” để giúp bà con phát triển mô hình này. Đồng thời, các doanh nghiệp địa phương (hoặc các đơn vị sự nghiệp công lập có thu, về lĩnh vực du lịch) phải vào cuộc, cùng bà con xây dựng các dịch vụ, các sản phẩm du lịch, đặt hàng, giới thiệu, quảng bá, kết nối và xây dựng tuyến tour, tổ chức đưa khách du lịch đến với các điểm du lịch cộng đồng.

          Hiện nay An Giang là tỉnh có mô hình du lịch sinh thái, du lịch nông nghiệp rất thành công và phát triển trong khu vực ĐBSCL. Lượng khách du lịch đến với các điểm du lịch cộng đồng rất nhiều và đều nghỉ đêm tại nhà dân ít nhất là một đêm. Sự thành công đó, phần lớn nhờ vào sự thụ hưởng Dự án hỗ trợ phát triển du lịch nông dân của Hà Lan, với nguồn kinh phí tài trợ khoảng 20 tỷ đồng. So với tỉnh ta, một tỉnh nghèo, điều kiện ngân sách còn gặp nhiều khó khăn, thì việc bỏ ra một khoản ngân sách nhà nước lớn như thế để đào tạo và hỗ trợ cho bà con nông dân phát triển du lịch cộng đồng quả là một bài toán khó! Vì vậy, để có kinh phí tổ chức đào tạo nghề du lịch, giúp cho bà con nông dân phát triển mô hình du lịch cộng đồng, nhằm nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần xóa đói giảm nghèo, tạo nguồn thu cho địa phương, thiết nghĩ, cần tích cực tìm kiếm nguồn tài trợ từ các dự án hỗ trợ của quốc tế. Nếu chưa có, trước mắt, nên gắn kết, lồng ghép chương trình đào tạo nghề du lịch cho lao động nông thôn với các dự án, chương trình mục tiêu quốc gia khác như: chương trình xóa đói giảm nghèo, chương trình xây dựng nông thôn mới, chương trình hỗ trợ các xã đặc biệt khó khăn, chương trình bảo vệ môi trường, chương trình ứng phó với biến đổi khí hậu... Mặt khác, nên phối hợp với ngành Lao động, Thương binh và Xã hội và UBND các huyện, liên kết, tranh thủ vốn với các chương trình đào tạo nghề nông thôn của các Trung tâm Dạy nghề và Giáo dục thường xuyên ở các huyện, thị xã, thành phố để tổ chức các lớp dạy nghề du lịch cho bà con nông thôn.

          Bên cạnh đó, cũng cần chú trọng đến nội dung, chương trình đào tạo phù hợp với đối tượng là lao động nông thôn. Trình độ và kiến thức bà con nông dân còn hạn chế, nên việc soạn thảo chương trình, nội dung các bài giảng cần tránh việc đưa ra quá nhiều lý thuyết chung chung, mang tính hàn lâm, cần hướng dẫn bà con theo cách “truyền nghề”, đưa ra những tình huống, vấn đề thực tế, cụ thể, truyền tải những kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm thực tiễn, để bà con có thể tổ chức thực hiện được và thành công. Ngoài ra, cũng cần nên tổ chức đưa cán bộ và bà con ở cơ sở đi tham quan thực tế, để “mắt thấy, tai nghe”, để học hỏi kinh nghiệm thực tiễn tại các điểm du lịch cộng đồng đang phát triển mạnh của các tỉnh trong và ngoài khu vực. Từ đó, cộng đồng dân cư ở các địa phương mới có cái nhìn khách quan, tổng thể và vận dụng vào tình hình thực tế của địa phương mình trong việc xây dựng, phát triển mô hình du lịch cộng đồng có hiệu quả.

         Hy vọng rằng, bước sang năm mới 2016 và những năm tiếp theo, tỉnh Sóc Trăng sẽ xuất hiện nhiều mô hình du lịch cộng đồng hoạt động có hiệu quả ở các địa phương, thu hút được ngày càng nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham quan, trãi nghiệm nhằm tạo nhiều việc làm cho lao động nông thôn, giúp bà con nông dân nâng cao thu nhập kinh tế, tạo nguồn thu cho địa phương, góp phần xóa đói giảm nghèo, thúc đẩy kinh tế-xã hội tỉnh nhà ngày càng phát triển bền vững./.

Nguyễn Quốc Quân

 
 
 
 

LIÊN KẾT WEBSITE